e pik pahani kashi karavi : खरीप हंगाम २०२६ सुरू झाला आहे आणि महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी ई-पीक पाहणी (Digital Crop Survey) अत्यंत महत्त्वाची ठरली आहे. सातबारावर पिकाची नोंद, पीकविमा, दुष्काळ अनुदान, शासकीय योजनांचे लाभ आणि धान्य खरेदी केंद्रांवर विक्रीसाठी ही नोंद आवश्यक आहे. पूर्वी ही प्रक्रिया थोडी अवघड वाटायची, पण आता DCS MH अॅप आणि फार्मर आयडीच्या मदतीने ती फक्त काही मिनिटांत पूर्ण होऊ शकते.
या लेखात आपण सोप्या भाषेत संपूर्ण प्रक्रिया समजून घेणार आहोत. शेतकरी स्वतःही करू शकतात किंवा गावातील नियुक्त सहाय्यकाच्या मदतीनेही पूर्ण करू शकतात.
WhatsApp ग्रुप 👉
ई-पीक पाहणी म्हणजे काय?
ई-पीक पाहणी म्हणजे शेतात उभे असलेले पीक, पड किंवा चालू पड असलेल्या जमिनीची डिजिटल नोंद. अॅपद्वारे शेतावर जाऊन लाइव्ह फोटो काढून, जीपीएस लोकेशनसह माहिती अपलोड केली जाते. त्यानंतर तलाठी/कृषी सहाय्यक पडताळणी करतात आणि माहिती सातबारावर (गाव नमुना क्र. १२) दिसते.
खरीप २०२६ साठी ही नोंद १०० टक्के बंधनकारक आहे. अंतिम मुदत बहुतेक ठिकाणी १० नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत आहे. वेळेत न केल्यास अनेक योजनांच्या लाभापासून वंचित राहण्याची शक्यता असते.
फार्मर आयडी कसा मिळवाल आणि अॅप कसे डाउनलोड कराल?
१. Google Play Store वर DCS MH किंवा Digital Crop Survey Maharashtra अॅप सर्च करून डाउनलोड करा.
२. अॅप उघडल्यानंतर “Sign in as a farmer” पर्याय निवडा.
३. तुमचा फार्मर आयडी (Center ID) माहित असेल तर थेट टाका. माहित नसेल तर “Know Your Center ID” पर्याय वापरा.
४. नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर OTP येईल. तो एंटर करून लॉगिन पूर्ण करा.
फार्मर आयडी नसल्यास स्थानिक तलाठी किंवा कृषी सहाय्यक कार्यालयात जाऊन काढून घ्या. आधार आणि सातबाराची माहिती आवश्यक असते.
५ मिनिटांत ई-पीक पाहणी कशी कराल? स्टेप-बाय-स्टेप
१. अॅपमध्ये लॉगिन झाल्यानंतर “Do Crop Survey” किंवा “Crop Survey” पर्याय निवडा.
२. तुमचा गट नंबर / सर्वे नंबर निवडा.
३. शेतात प्रत्यक्ष जा. अॅपमध्ये लाइव्ह फोटो काढण्याचा पर्याय येईल. शेतातील पिकाचा स्पष्ट फोटो काढा (जुने फोटो चालत नाहीत).
४. पीक प्रकार, क्षेत्र, सिंचनाचे साधन, लागवडीची तारीख इत्यादी माहिती भरा.
५. सर्व माहिती तपासून “Submit” करा.
६. स्वघोषणापत्र स्वीकारा.
सबमिट झाल्यानंतर काही दिवसांत माहिती सातबारावर दिसू लागते. AgriStack पोर्टलवरही स्टेटस तपासता येतो.
महत्त्वाच्या टीपा आणि सावधानता
- एकापेक्षा जास्त गट असल्यास प्रत्येक गटासाठी स्वतंत्र नोंद करावी लागते.
- सामाईक शेत असल्यास संबंधित फार्मर आयडी वापरा.
- लोकेशन चुकीचे दाखवत असेल किंवा OTP येत नसेल तर तालुका कृषी कार्यालय किंवा तलाठी यांच्याशी संपर्क साधा.
- काही ठिकाणी सहाय्यक अतिरिक्त पैसे मागतात. हे नियमबाह्य आहे. तक्रार करा.
- फोटो शेतावरच लाइव्ह काढा. जुन्या फोटोंमुळे नोंद रद्द होऊ शकते आणि कारवाई होऊ शकते.
का महत्त्वाचे आहे?
ई-पीक पाहणी केल्याने सातबारावर अचूक नोंद होते. यामुळे पीकविमा दावा, दुष्काळ मदत, शासकीय खरेदी केंद्रांवर विक्री आणि इतर योजनांचे लाभ सहज मिळतात. २०२६ मध्ये दुष्काळ प्रभावित भागांमध्ये ही नोंद आणखी महत्त्वाची ठरली आहे.
शेतकरी बांधवांनो, ही प्रक्रिया आता खूप सोपी झाली आहे. फक्त एकदा अॅप डाउनलोड करून फार्मर आयडी तयार ठेवा. वेळेत नोंद पूर्ण करा आणि आपल्या हक्काचे लाभ घ्या. काही अडचण आल्यास गावातील कृषी सहाय्यक, तलाठी किंवा जिल्हा कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधा.
