tractor anudan yojna : शेतकरी मित्रांनो, शेतीमध्ये मजुरांची वाढती टंचाई आणि वाढता उत्पादन खर्च यावर मात करण्यासाठी ‘आधुनिक शेती’ हाच एकमेव पर्याय उरला आहे. शेतीची कामे वेळेवर आणि कमी खर्चात पूर्ण करण्यासाठी ट्रॅक्टर आणि इतर कृषी अवजारांची अत्यंत आवश्यकता असते. मात्र, ही महागडी यंत्रे खरेदी करणे प्रत्येक सामान्य शेतकऱ्याला शक्य नसते.
WhatsApp ग्रुप 👉
शेतकऱ्यांची हीच अडचण ओळखून महाराष्ट्र शासनाने ‘कृषी यांत्रिकीकरण योजना’ (Krishi Yantrikikaran Yojana) सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत ट्रॅक्टर आणि इतर शेतीपयोगी यंत्रांच्या खरेदीवर सरकारकडून घसघशीत अनुदान (Subsidy) दिले जाते. या योजनेचा लाभ कसा घ्यायचा, यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात आणि अर्ज कुठे करायचा? याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
कृषी यांत्रिकीकरण योजना नेमकी काय आहे?
शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा आणि यंत्रांचा वापर वाढावा, जेणेकरून शेतकऱ्यांचे श्रम आणि वेळ वाचावा, या उद्देशाने ‘राज्य कृषी यांत्रिकीकरण योजना’ राबवली जाते. ही योजना महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत ‘महाडीबीटी’ (MahaDBT) पोर्टलवरून चालवली जाते.
या योजनेत केवळ ट्रॅक्टरच नाही, तर रोटाव्हेटर, नांगर, पेरणी यंत्र, कल्टीव्हेटर, मळणी यंत्र अशा अनेक प्रकारच्या कृषी अवजारांसाठी सरकारकडून आर्थिक मदत दिली जाते. लहान आणि अल्पभूधारक शेतकऱ्यांसाठी ही योजना अत्यंत फायदेशीर ठरत आहे.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी आवश्यक अटी (Eligibility Criteria)
या योजनेअंतर्गत अनुदान मिळवण्यासाठी शासनाने काही महत्त्वाचे निकष ठरवून दिले आहेत:
- आधार कार्ड संलग्नता: अर्जदार शेतकऱ्याचे बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्याशिवाय अनुदानाची रक्कम जमा होत नाही.
- जमिनीची मालकी: शेतकऱ्याच्या नावावर स्वतःचा ७/१२ उतारा आणि ८ ‘अ’ चा दाखला असणे बंधनकारक आहे.
- १० वर्षांची अट: जर तुम्ही एखाद्या विशिष्ट औजारासाठी (उदा. ट्रॅक्टर) या योजनेतून लाभ घेतला असेल, तर पुढील १० वर्षे तुम्हाला त्याच औजारासाठी पुन्हा अर्ज करता येत नाही. मात्र, तुम्ही इतर कोणत्याही नवीन यंत्रासाठी (उदा. रोटाव्हेटर) अर्ज करू शकता.
- एकाच वेळी एकच लाभ: एका अर्जात एका वेळी फक्त एकाच यंत्रासाठी किंवा अवजारासाठी अनुदान दिले जाते.
- कुटुंबात आधीच ट्रॅक्टर असल्यास: जर कुटुंबातील व्यक्तीच्या नावावर आधीपासूनच ट्रॅक्टर असेल, तर ट्रॅक्टरसाठी पुन्हा अनुदान मिळत नाही. अशा वेळी तुम्हाला फक्त ट्रॅक्टरचलित अवजारांसाठीच (उदा. पेरणी यंत्र) अर्ज करता येतो.
ट्रॅक्टर अनुदानासाठी लागणारी महत्त्वाची कागदपत्रे
अर्ज भरण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे स्कॅन करून तयार ठेवा, जेणेकरून तुमचा अर्ज अपूर्ण राहणार नाही:
- अर्जदाराचे आधार कार्ड
- अद्ययावत ७/१२ उतारा आणि ८ ‘अ’ दाखला
- बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची झेरॉक्स (IFSC कोड आणि खाते क्रमांक स्पष्ट असावा)
- अनुसूचित जाती (SC) किंवा अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील असल्यास ‘जातीचा दाखला’
- अधिकृत विक्रेत्याकडून (Dealer) घेतलेले यंत्राचे कोटेशन (Quotation/किंमतपत्रक)
- केंद्र शासनाच्या मान्यताप्राप्त संस्थेने दिलेला यंत्राचा ‘तपासणी अहवाल’ (Test Report)
- योजनेच्या अटी मान्य असल्याचे ‘स्वयंघोषणापत्र’ (Self Declaration)
अर्ज करण्याची सोपी प्रक्रिया (How to Apply)
या योजनेचा अर्ज पूर्णपणे ऑनलाइन पद्धतीने केला जातो. खालील टप्पे फॉलो करून तुम्ही अर्ज करू शकता:
१. पोर्टलवर नोंदणी: सर्वात आधी महाडीबीटी (MahaDBT Farmer Scheme) पोर्टलवर जाऊन तुमची नोंदणी करा आणि प्रोफाईल १००% पूर्ण भरा.
२. अर्ज भरणे: ‘कृषी यांत्रिकीकरण’ हा पर्याय निवडून तुम्हाला हवे असलेले यंत्र निवडा आणि आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज सबमिट करा.
३. लॉटरी आणि छाननी: शासनाकडून संगणकीय लॉटरी (Draw) काढली जाते. तुमची निवड झाल्यास तुमच्या मोबाईलवर SMS येतो. त्यानंतर कृषी विभागाकडून कागदपत्रांची छाननी होते.
४. पूर्वसंमती पत्र: सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, शासनाकडून ‘पूर्वसंमती पत्र’ (Pre-Consent Letter) मिळाल्याशिवाय कोणतेही यंत्र खरेदी करू नका.
५. यंत्र खरेदी आणि अनुदान: संमती पत्र मिळाल्यावर ठरलेल्या वेळेत अधिकृत विक्रेत्याकडून यंत्र खरेदी करा. खरेदीचे पक्के बिल पोर्टलवर अपलोड केल्यानंतर अनुदानाची रक्कम थेट तुमच्या बँक खात्यात (DBT द्वारे) जमा केली जाते.
(टीप: अधिक माहितीसाठी किंवा अर्ज भरताना अडचण आल्यास तुम्ही तुमच्या गावचे कृषी सहाय्यक किंवा तालुका कृषी अधिकारी यांच्याशी संपर्क साधू शकता.)
