Karjdar shetkari update :महाराष्ट्रातील शेतकरी बांधवांसाठी कर्जमाफी (Farmer Loan Waiver) हा नेहमीच जिव्हाळ्याचा विषय राहिला आहे. निसर्गाचा लहरीपणा, कधी अतिवृष्टी तर कधी दुष्काळ, आणि बाजारभावात होणारी घसरण यामुळे बळीराजा वारंवार आर्थिक संकटात सापडतो. या संकटातून सावरण्यासाठी सरकारकडून कर्जमाफीची घोषणा होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
अधिकृत शासन निर्णय (GR) येण्यापूर्वी, काही संभाव्य निकष समोर आले आहेत. जर तुम्ही शेतकरी असाल, तर तुम्हाला या योजनेचा लाभ मिळेल की नाही, हे जाणून घेण्यासाठी खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा.
कर्जमाफी २०२६: कोण ठरणार पात्र? (संभाव्य निकष)
सरकारने यावेळेस कर्जमाफी देताना खऱ्या अर्थाने गरजू शेतकऱ्यांपर्यंत मदत पोहोचवण्यासाठी काही कडक नियमावली तयार केल्याचे समजते:
१. कर्ज थकबाकीचा कालावधी
या योजनेचा लाभ केवळ अशाच शेतकऱ्यांना मिळेल ज्यांचे पीक कर्ज २०२४-२०२५ या आर्थिक वर्षापर्यंत थकीत आहे. ज्या शेतकऱ्यांनी आपले कर्ज वेळेवर भरले आहे, त्यांना या योजनेत स्थान नसेल (मात्र त्यांच्यासाठी प्रोत्साहनपर अनुदानाची शक्यता नाकारता येत नाही).
२. कर्जाची मर्यादा (३ लाख रुपये)
मिळालेल्या माहितीनुसार, ज्या शेतकऱ्यांचे थकीत पीक कर्ज ३ लाख रुपयांपर्यंत आहे, त्यांनाच या कर्जमाफीचा पूर्ण लाभ मिळू शकतो. मोठ्या प्रमाणात कर्ज घेणाऱ्या बागायतदार शेतकऱ्यांऐवजी अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना प्राधान्य देण्याचा सरकारचा मानस आहे.
३. वार्षिक उत्पन्नाची अट
शेतकरी कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ५ लाख रुपयांच्या आत असणे आवश्यक आहे. ज्यांचे उत्पन्न या मर्यादेपेक्षा जास्त आहे, त्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम मानले जाईल आणि ते या योजनेतून वगळले जाऊ शकतात.
४. करदाता (Income Tax) नसावा
जर एखादा शेतकरी आयकर (Income Tax) भरत असेल, तर त्याला कर्जमाफीचा लाभ मिळणार नाही. करदाता असणे हे आर्थिक सधनतेचे लक्षण मानले जाते, त्यामुळे ही अट महत्त्वाची ठरणार आहे.
५. मालमत्ता आणि सुविधांचे निकष
योजनेच्या पारदर्शकतेसाठी सरकार एक विशेष निकष लावू शकते, तो म्हणजे शेतकऱ्याकडे स्वतःची चारचाकी गाडी (लक्झरी कार) किंवा मोठा बंगला नसावा. ज्या शेतकऱ्यांचे जीवनमान उंचावलेले आहे, त्यांना वगळून केवळ गरीब शेतकऱ्यांना मदत करण्याचा हा प्रयत्न आहे.
शेतकऱ्यांनी कोणती कागदपत्रे तयार ठेवावीत?
अर्ज प्रक्रिया सुरू होताच धावपळ होऊ नये, म्हणून खालील कागदपत्रे अद्ययावत ठेवा:
- सातबारा (7/12) आणि ८-अ उतारा
- आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक असलेले)
- बँक पासबुक आणि कर्ज खात्याचे स्टेटमेंट
- उत्पन्नाचा दाखला (तहसीलदार कार्यालयाचा)
- रेशन कार्ड
अर्ज प्रक्रिया कशी असेल?
अद्याप अधिकृत पोर्टल सुरू झाले नसले तरी, मागील अनुभवावरून ही प्रक्रिया ‘आपले सरकार’ केंद्र किंवा सीएससी (CSC) केंद्रावर बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणाद्वारे (अंगठा लावून) ऑनलाईन पद्धतीने पार पडेल अशी शक्यता आहे.
महत्त्वाची टीप (Disclaimer)
वरील निकष हे विविध सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीवर आधारित संभाव्य (Expected) निकष आहेत. महाराष्ट्र सरकारने अद्याप अंतिम शासन निर्णय (GR) निर्गमित केलेला नाही. अधिकृत अटी आणि शर्ती शासन निर्णयानुसार बदलू शकतात. त्यामुळे अधिकृत घोषणेची प्रतीक्षा करणे योग्य ठरेल.
शेतकरी कर्जमाफी हा तात्पुरता आधार असला तरी, यामुळे लाखो शेतकऱ्यांच्या डोक्यावरील व्याजाचा डोंगर कमी होण्यास मदत होणार आहे. जर तुम्ही वरील निकषांमध्ये बसत असाल, तर आपली कागदपत्रे आताच तयार ठेवा.